Sarı Yelekliler hareketinden bugüne Fransa’daki toplumsal muhalefetin coğrafyası değişti mi? Christophe Guilluy’nin New Statesman’de yayımlanan analizine göre yanıt açık: büyük şehirlerde yükselen protestolar etkisiz kalırken, ülkenin taşra ve küçük kentlerinde kök salan hareketler siyasetin seyrini belirliyor.
Sarı yeleklilerden 10 Eylül protestolarına
Christophe Guilluy’nin 13 Eylül 2025 tarihli New Statesman yazısında aktardığına göre, 10 Eylül’de düzenlenen “Bloquons tout” gösterileri hükümeti kaygılandırmak yerine rahatlattı. Çünkü protestolar Paris, Rennes, Toulouse ve Lyon gibi büyük şehirlerle sınırlı kaldı. Oysa 2018’de Sarı Yelekliler, ülkenin küçük ve orta ölçekli kentlerinde, kırsalda ve otoyol kavşaklarında toplumsallaşmış; işçilerden esnafa, çiftçilerden emeklilere kadar geniş bir tabana yayılmıştı.
Metropol muhalefetinin sınırları
Guilluy’ye göre büyük şehirlerde doğan hareketler öngörülebilir, yönetilebilir ve sonuçta “zararsız” oluyor. La France Insoumise’nin hızla sahiplendiği 10 Eylül eylemleri, bu nedenle devlete alışıldık bir senaryoyu hatırlattı. Michel Clouscard’ın 1981 tarihli Le capitalisme de la séduction kitabına gönderme yapan Guilluy, metropollerin “frivolous” yani yüzeysel bir siyaset ürettiğini; bu nedenle gerçek, kalıcı ve “ciddi” hareketlerin oralardan çıkmadığını vurguluyor.
Périphéria’nın yükselişi
Son otuz yılda Fransa’da siyaseti dönüştüren her önemli çıkış, Guilluy’nin “Périphéria” adını verdiği taşradan geldi: 1992 Maastricht referandumu, 2005 Avrupa Anayasası referandumu, Sarı Yelekliler hareketi, Brexit ve hatta Trumpizm bu çizginin parçası. Bu coğrafyanın sosyolojisi işçiler, küçük üreticiler, alt ve orta sınıflar; talepleri ise partiler üstü biçimde iş, kamu hizmetleri, güvenlik ve göçün düzenlenmesi.
Üretimin gücü ve yeni jeopolitik
Guilluy, geleceğin gücünün sanayiye tutunan taşra kentlerinden doğduğunu öne sürüyor. ABD’nin Missouri eyaletindeki Saint Charles’ta üretilen GBU-57 bombaları ya da Fransa’nın merkezindeki Bourges’ta imal edilen Caesar obüsleri, endüstriyel üretimin stratejik rolünü gösteriyor. Apple’ın Harrodsburg kasabasına 600 milyon dolarlık yatırımı da aynı yönelime işaret ediyor.
Neoliberal metropolden çıkış
Metropollerin finansallaşmış ve medya gösterilerine dayalı neoliberal düzeni kırılganlaşırken, Guilluy’ye göre taşranın sosyo-kültürel direnci yıkılamaz. Ona göre Périphéria, “kederden değil, akıldan ve sıradan yaşamın onurundan doğan uzun vadeli bir hareket” olarak Fransa’nın ve Batı’nın geleceğini belirleyecek.
#Fransa #Protesto #SarıYelekliler #Périphéria #Metropolia #ToplumsalHareketler #ChristopheGuilluy
Misafirlikten yurttaşlığa: Göçmenlerin kalıcılık ve eşitlik arayışı
Ece Temelkuran: Rejimi sallayacak tek şey, belediye politikası
