Paris’in kuzeyindeki Saint-Denis’te, Paul-Éluard Lisesi’nin önünde bu kez Greta Thunberg de vardı. Öğretmen açığına, kalabalık sınıflara ve bakımsız okul binalarına karşı eylem yapan öğrencilerle 13 Ekim’de buluşan İsveçli aktivist, gençlerin taleplerinin başka ülkelerde de yakından izlendiğini söyledi.
Boynunda Filistin kefiyesi, çevresinde gazetecilerin mikrofonlarıyla konuşan Thunberg, gençlerin kendilerini ilgilendiren tartışmaların dışında bırakıldığını vurguladı. Okulların ihtiyaç duyduğu yatırımları alamamasını, toplumun gençlere verdiği öncelikle ilişkilendirdi: “Geleceğimiz gözlerimizin önünde çalınıyor.”
Öğretmen, sağlıklı okul ve söz hakkı
Uluslararası Af Örgütü’nün aktardığına göre hareket, 21 Eylül’de Créteil’deki Saint-Exupéry Lisesi’nde öğrencilerin, velilerin ve öğretmenlerin eğitim için daha fazla kaynak talebiyle bir araya gelmesiyle başladı. Eylemler kısa sürede başka kentlere yayıldı. Öğrenciler, öğretmensiz geçen derslere ve aşırı kalabalık sınıflara itiraz ediyor; sağlıklı binalar, yeterli okul personeli ve öğrenebilecekleri koşullar istiyor.
Liseliler sendikası Union syndicale des lycéens’in talepleri arasında, liseler için 10 milyar avroluk bir yatırım planı ve yükseköğretime başvuru platformu Parcoursup’ün kaldırılması da bulunuyor. Böylece okulun gündelik sorunlarıyla, öğrencilerin eğitimlerine nasıl devam edecekleri sorusu aynı hareketin içinde buluşuyor.
Reuters’ın İçişleri Bakanlığı verilerine dayandırdığı haberine göre, 13 Ekim’de ülke genelindeki yürüyüşlere 161 binden fazla kişi katıldı. Eğitim Bakanlığı ise aynı gün 214 lisenin kapalı olduğunu açıkladı.
Öğrencilerle polis arasına girenler
Paul-Éluard Lisesi, öğrencilerle eğitim çalışanlarının dayanışmasıyla da öne çıktı. Révolution Permanente’nin yayımladığı görüntülerde, 28 Eylül’de öğretmenler ve diğer eğitim çalışanları, öğrencileri polis müdahalesinden korumak için insan zinciri oluşturdu. Üniversite öğrencileri de bu dayanışmaya katıldı.
13 Ekim’de okulun önüne gelenler arasında yaklaşık 20 avukat da vardı. RTL’nin aktardığına göre avukatlar, gerilim yaşanması halinde öğrencilerle polis arasında durmayı amaçlıyordu. Avukat Romain Ruiz, bu girişimi öğrencileri korumak ve geri dönüşü olmayan bir olayın önüne geçmek isteğiyle açıkladı.
Polis müdahaleleri, hareketin başlıca gündemlerinden birine dönüştü. Uluslararası Af Örgütü; gaz, cop ve toplu yakalamalarla karşılaşan öğrencilerin durumuna dikkat çekerek orantısız güç kullanımını kınadı. Örgüt, bazı göstericilerin şiddete başvurmasının da güç kullanımının gerekli ve orantılı olması yükümlülüğünü ortadan kaldırmadığını vurguladı; yetkililere gerilimi düşürme ve diyalog çağrısı yaptı.
Eğitim hakkından iklim adaletine
Thunberg, polis şiddetini eleştirirken öğrencilerin mücadelesini daha geniş bir toplumsal ilişki içinde tarif etti. İşçilerin, üniversitelilerin ve liselilerin birlikte hareket etmesini; göçmen hakları ve iklim hareketleriyle dayanışmayı büyütmesini istedi. Révolution Permanente’nin aktardığı sözleriyle, “Toplumsal adalet ve iklim adaleti birbirinden ayrılamaz.”
Açıklamalarında okullara ayrılmayan kaynakları, iklim krizini ve toplumsal adaletsizlikleri gençlerin geleceklerini daraltan ortak sorunlar olarak sıraladı. Gençlerin bu koşullar karşısında harekete geçmesine şaşıran siyasetçileri de eleştirdi.
Associated Press’e konuşurken ise kendi kuşağının geleceğe ilişkin umutsuzluk duygusuyla büyüdüğünü anlattı. Fransız öğrencilerin haklarını savunmasının başka ülkelerdeki gençlere de cesaret verdiğini söyledi.
Thunberg’in çağrısında gelecek, bugünkü okulun içinden başlayan bir mesele. Öğretmenin bulunmadığı ders, sağlıksız sınıf ve kararlar alınırken duyulmayan öğrenci, gençlere nasıl bir hayatın hazırlandığı sorusunu birlikte gündeme getiriyor. Saint-Denis’te kurulan dayanışma da bu soruya öğrencilerin kendi sözleriyle katılabilmesinin imkânlarını gösteriyor.
Fransa ayakta: Gençler, işçiler ve çiftçiler nasıl bir gelecek istiyor?
Fransız liseliler neden eylem yapıyor?
Öğretmen açığının giderilmesini, sınıfların seyreltilmesini, okul binalarının iyileştirilmesini ve eğitime daha fazla kaynak ayrılmasını istiyorlar. Parcoursup’e yönelik itirazlar da hareketin talepleri arasında.
Greta Thunberg neden öğrencilerin yanında?
Thunberg, eğitimde kaynak yetersizliğini, toplumsal adaletsizlikleri ve iklim krizini gençlerin geleceklerini etkileyen bağlantılı sorunlar olarak görüyor; farklı hareketlerin birlikte mücadele etmesini savunuyor.
Paul-Éluard Lisesi neden öne çıkıyor?
Saint-Denis’teki lise, öğrenci eylemlerinin önemli buluşma noktalarından biri. Eğitim çalışanlarının öğrencileri korumak için oluşturduğu insan zinciri ve avukatların dayanışması da okulu görünür kıldı.
İzmir’de demokratik dönüşüm arayışı: Barış ve eşit yurttaşlık nasıl kurulacak?
