Nestlé, bebek mamalarını sereulid adlı toksik maddenin tespit edilmesi üzerine “geri çağırdı”.
FSA (Food Standards Agency) sayfasında yayımlanan bir uyarıyla öğrendim bu haberi. En çok korunması gereken yaşam dönemi olan bebeklik döneminde kullanılan gıdalarda, öldürücü olabilen bir toksik maddeye dair uyarının yalnızca “geri çağırma” ile çözülebileceğinin düşünülmesi inanılmaz. Üstelik bu yaklaşım yalnızca ülkemize özgü değil; dünyanın pek çok yerinde aynı refleksle karşılaşıyoruz. Bu da meselenin ne kadar büyük olduğunu gösteriyor.
Sereulid, Bacillus cereus bakterisinin bazı suşları tarafından üretilen bir toksin. Isıya karşı oldukça dayanıklı; yani pişirme, kaynar su kullanımı ya da bebek maması hazırlanması sırasında etkisiz hâle gelmesi veya yok olması mümkün değildir. Tüketilmesi hâlinde belirtiler hızla ortaya çıkabilir. Bu toksinin neden olduğu belirtiler arasında mide bulantısı, kusma ve karın krampları yer alır. Yüksek dozlarda ise ölüme dahi neden olabilir.
Bu maddenin varlığına dair açıklamalardan sonra şirketin yaptığı açıklama ise şöyle:
“Bebeklerin güvenliği ve sağlığı bizim mutlak önceliğimizdir. Ebeveynler, bakıcılar ve müşterilerde yarattığımız her türlü endişe veya rahatsızlık için içtenlikle özür dileriz.”
Bu açıklamayla meseleden sıyrılabilmek mümkün görünüyor. Ancak bunu normalleştirmek, bize ve sağlığımıza iyi gelmeyecek. Halk sağlığı, özellikle yaşamın daha ilk döneminde olan bebeklerin sağlığı, bir özürle kurtulabilecek bir mesele değildir; bunu böyle kabul etmeyi normalleştirmemeliyiz.
Denetimlerin yetersizliği, gıda ve halk sağlığı politikalarının tamamen sermayeye açılması, gıdanın bir meta ve kâr sağlayıcı nesne hâline gelmesi, neoliberalizmin gıda güvencesinden bakım emeğine kadar her alana yönelik saldırıları ve sorumluluğu bireyin omuzlarına yıkması, bu tür sorunların arka planını oluşturuyor.
Geri çağırma işe yaramaz; hiçbir zaman da yaramayacaktır. Kod kontrolüyle insanların ürünleri geri getirmesini beklemek, avuntudan başka bir şey değildir. “Ürünü aldıysanız iade edin” demek, ebeveyni, bakım vereni suçlar ve sorumluluğu sistemin üzerinden çeker. Bu bir bireysel hata değil; politik bir başarısızlık ve yapısal bir şiddettir.
Geri çağırmaya konu olan ürünler:
- SMA Gelişmiş İlk Bebek Sütü
- SMA Gelişmiş Devam Sütü
- SMA Reflü Önleyici
- SMA ALFAMINO
- SMA İlk Bebek Sütü
- SMA LITTLE STEPS İlk Bebek Sütü
- SMA Konforu
- SMA Laktozsuz
Peki, ne yapacağız?
Bu sorunun cevabını daha fazla aramak zorundayız. Üretenlerden araştırmacılara, ebeveynlerden çocuklara kadar hepimiz bu mücadelenin bir parçasıyız.
Bebeklerin beslenmesi başta olmak üzere, beslenmenin bir kâr alanı olmaktan çıkarılması için mücadele etmeliyiz. Bebek mamalarını satışa açık bir ürün olarak değil, kamusal bir sağlık girdisi olarak tanımlayabiliriz.
Önleyici tedbirlerin artırılmasını sağlamalıyız; ancak bunun sadece bireylerden bekleyerek değil, kamusal sistemlerin yaratılmasına odaklanarak, tedbirlerin cezalandırıcı yaklaşımların ötesine geçerek, önleyici olması için mücadele ederek yapabiliriz.
Denetimlerin şirketlerin elinden alınması için mücadele etmeliyiz. Şirket beyanına, üçüncü taraf “sertifikasyon” kuruluşlarına ve ekonomik baskılara bağımlı bir kontrol modelinden vazgeçilmesini sağlamalıyız.
Bebekler gibi etkilenme düzeyi son derece yüksek bir grup için beslenmede “sınır değer” uygulamalarından vazgeçilmesi için uğraşmalı; sıfır tolerans ilkesini esas alan politikaların üretilmesi savunmalıyız.
Annelere emzirebilecekleri kamusal alanlar sağlanmalı; ücretsiz izinler, işyerinde süt sağma hakkı yasal güvence altına alınmalı ve bunların uygulanması için etkili denetimler talep etmeliyiz.
Reklam dilinin kaldırılması için mücadele etmeliyiz. Gerekmedikçe mamadan yana bir dil kullanmamalıyız.
Özürle geçiştirilen süreçler yerine, gerçek bir hesap verme rejiminin uygulanmasını daha güçlü biçimde talep etmek zorundayız.
Sonuç olarak, çocukların ve bebeklerin hayatının pazarlık konusu hâline gelmesini engelleyecek politikalar için mücadeleyi büyütmeliyiz.
Çocukları korumaya bir öğün okul yemeğiyle başlayabilir miyiz?
Etiketler: Bebek maması geri çağırma, SMA geri çağırma, cereulide toksini, Bacillus cereus toksini, gıda güvenliği denetimi, kamusal sağlık, bebek beslenmesi politikası, Nestlé SMA
